Xơ gan cổ chướng
Biện chứng đông y: Thấp nhiệt đình trệ.
Cách trị: Ôn trung kiện tì, thanh nhiệt táo thấp.
Đơn thuốc: Đan khê tiêu ôn trung hoàn.
Công thức: Bạch truật 60g, Phục linh 30g, Trần bì 30g, Khương bán hạ
30g, Sinh cam thảo 10g, Tiêu thần khúc 30g, Sinh hương phụ 45g, Khổ sâm 15g,
Hoàng liên sao 15g, Cương châm xa 45g (tẩm dấm sao đỏ, tán nhỏ). Các vị
thuốc trên sau khi tán thành bột mịn, lấy dấm và nước (mỗi thứ một nửa)
trộn thành hồ Thần khúc rồi làm hoàn to bằng hạt ngô đồng, mỗi ngày uống 2
lần, mỗi lần 70-80 hoàn, uống với nước thuốc sau: Bạch truật 18g, Trần bì 3g,
Sinh khương 1 lát, sắc uống. Đối với người bệnh hư nặng, thì bỏ vị Hoàng
liên, thêm Hậu phác 15g.
Hiệu quả lâm sàng: Từ X X, nam, 58 tuổi. Bệnh nhân vốn nghiện rượu,
ǎn ít bụng trướng. Gần đây lượng nước tiêu giảm, bụng cǎng như trống.
Xét nghiệm chức nǎng gan thấy tỉ lệ albumin/globulin đảo ngược, chẩn đoán
là xơ gan cổ chướng, dùng thuốc đông y và tân dược để chữa nhưng kết
quả không rõ rệt. Do người bệnh vốn nghiện rượu nên gan lách đều bị
thương tổn, thể hiện sắc mặt xạm đen, mũi đỏ, không đói, tiểu tiện ít,
miệng hơi đắng bụng chướng đầy, lưỡi hơi đỏ, rêu đục bẩn, mạch huyền
sác. Đó là do thấp nhiệt giao trở, gan lách tổn thương dẫn đến tắc nghẽn
đường dẫn mà thành cổ chướng. Cho uống Đan khê tiêu ôn trung hoàn, trước
hết đem thuốc hoàn sắc thành thang để uống 10 thang rồi mới dùng thuốc hoàn
500g. Sau khi uống thuốc, bụng chướng giảm dần, tiểu tiện trong và dài, các
chứng chuyển biến tốt rõ rệt. Lại cho uống 1000 hoàn, uống xong hết cổ
chướng, ǎn ngon hơn, kiểm tra chức nǎng gan, tỷ lệ albumin/globulin trở lại
bình thường, đã có thể tham gia công tác như thường. Theo dõi vài tháng
thấy sức khoẻ vẫn tốt.
Bàn luận: Đan khê tiêu ôn trung hoàn do Chu Đan Khuê sáng chế. Dùng
bài thuốc này chữa xơ gan, đặc biệt là với bệnh nhân có tỉ lệ
albumin/globulin đảo ngược, dù là có cổ chướng hay không đều thu được
hiệu quả tốt. Thông thường uống từ 180g đến 210 g là có thể khiến nước
tiêu trong và nhiều bệnh nặng thì uống 500g đã được như thế. Một số bệnh
nhân sau khi đã hết các triệu chứng bệnh chức nǎng gan bình thường thì
ngừng thuốc, nhưng rồi do không điều độ, làm việc quá sức thi lại tái
phát. khi đó lại dùng bài thuốc trên vẫn có hiệu quả tốt. Những bệnh nhân
loại này được chữa khỏi đã 20 nǎm mà vẫn khoẻ mạnh. Vị Cương châm sa
trong bài thuốc còn có tên là Châm sa hay Cương sa.