Viêm gan do ngộ độc thuốc
Biện chứng đông y: Thuốc độc hại gan, can âm thương tổn.
Cách trị: Dưỡng can giải độc.
Đơn thuốc: Cam thảo lục đậu thang.
Công thức: Sinh cam thảo 30g, Lục đậu 30g. Mỗi ngày một thang, sắc
uống chia 2-3 lần.
Hiệu quả lâm sàng: Nhiều nǎm gần đây đã ứng dụng bài thuốc này
chữa 8 ca viêm gan do ngộ độc thuốc đều là bệnh nhân nội trú. Trước khi
điều trị đều có bệnh sử trúng độc thuốc và triệu chứng về đường tiêu
hóa rõ ràng, cá biệt có vàng da, tất cả đều có transaminase glutamic tǎng
lên. Trong 8 ca có ngộ độc stibi, 3 ca ngộ độc barbitturic, aminazin,
furanpropylamin, rimifon. Tiêu viêm thống mỗi thứ 1 ca. Transaminase glutamic (SGPT)
tǎng cao đến 240-360 đơn vị ở 4 ca, 550-600 đơn vị ở 4 ca khác. Thời gian
bệnh ngắn nhất 3 ngày, dài nhất 6 tháng. Liệu trình ngắn nhất 12 ngày, dài
nhất 4 tuần lễ. Sau khi điều trị, chẳng những các triệu chứng đều hết mà
transaminase glutamic toàn bộ trở lại bình thường, kết quả cả 8 ca đều khỏi
bệnh xuất viện.
Bàn luận: Cam thảo là cây lưu niên họ đậu, dùng rễ làm thuốc từ
rất sớm, "Thần nông bản thảo" đã biết tính chất "giải độc
bách dược". Lục đậu (hạt đậu xanh) cũng thuộc họ đậu. Sách Khai bảo
an thảo viết công dụng của đậu xanh là: "nấu lên ǎn thì tiêu thũng hạ
khí, hạ nhiệt, giải độc...". Diệp Thiên Sĩ nói: "Giải bách độc,
Cam thảo 2 lạng, Lục đậu 1 thang, sắc uống là khỏi". Theo kinh nghiệm dân
gian thì Cam thảo, đậu xanh dùng rộng rãi chữa ngộ độc thức ǎn và thuốc
men. Như vậy có thể thấy từ xưa đã biết rõ tác dụng giải độc của Cam
thảo và đậu xanh. Mấy nǎm gần đây đã có khá nhiều thông tin về nghiên
cứu thực nghiệm tác dụng giải độc của Cam thảo. Nhất là về tác dụng bảo
vệ gan, thí nghiệp trên chuột cống trắng chứng minh Cam thảo có hiệu quả khá
tốt trong phòng và trị viêm gan do ngộ độc tetraclorur carbon. Ngoài ta cần
biết Cam thảo có 2 mặt: mặt có lợi là tác dụng giải độc của nó, nhưng nếu
dùng lượng quá nhiều ắt sinh ta thủy thũng, tǎng huyết áp, đó là mặt bất
lợi. Điều này nên chú ý. Bài Cam thảo lục đậu thang nói trên đã điều
trị khỏi 8 ca viêm gan do ngộ độc thuốc trong thời gian ngắn, hiệu quả chữa
bệnh tốt, rẻ tiền, nên nghiên cứu theo dõi thêm.