Tǎng huyết áp
Biện chứng đông y: Can thận âm hư.
Cách trị: Tư bổ can thận, giáng áp tức phong.
Đơn thuốc: Thất tử thang.
Công thức: Quyết minh tử 24g, Câu kỉ tử 12g, Thỏ ti tử 12g, Nữ trinh
tử 15g, Kim anh tử 9g, Sa uyển tử 12g, Tang thầm tử 12g.
Sắc uống mỗi ngày 1 thang.
Hiệu quả lâm sàng: Dư XX, nữ, 51 tuổi, bị bệnh tǎng huyết áp đã
hơn 5 nǎm, thường thường huyết áp vẫn duy trì ở 210-180/110-100mmHg. Thường
váng đầu, đau đầu, tính nết cáu gắt, mất ngủ hay mơ, lưng gối đau nhuyễn,
tay chân tê, sắc mặt đỏ hồng, ngũ tâm phiền nhiệt, lưỡi đỏ, rêu vàng
mỏng, mạch huyền tế sác. Đã từng dùng nhiều thứ thuốc tây hạ huyết áp
nhưng hiệu quả không phải là lý tưởng, nên xin điều trị bằng thuốc đông.
Đây là chứng can thận âm hư, cho uống "Thất tử thang" thêm Câu
đằng, Bạch thược, Tang kí sinh, uống được 6 thang thì các triệu chứng đã
chuyển biến tốt rõ rệt, huyết áp có giảm một ít: 175/95mmHg. Thuốc đã kiến
hiệu, cho uống 15 thang nữa, sau khi uống thì các triệu chứng về cơ bản đã
hết, huyết áp ổn định ở 150-140/90-85mmHg, bài trên lại gia giảm, uống thêm
một tháng để củng cố. Ngừng thuốc rồi hỏi lại sau hơn một nǎm chưa thấy
huyết áp tǎng lại.
Bàn luận: Trong đơn có các loại hạt thuốc tính chất như nhuận,
tính bình hoà, trong đó Thỏ ti tử, Tang thầm tử, Sa uyển tử, Kim anh tử bổ
dương của can thận. Quyết minh tử thanh can nhiệt, hợp lại thành bài thuốc
bình, bổ can thận tức phong. Có thông tin cho biết: Quyết minh tử có tác dụng
hạ huyết áp, Kim anh tử có tác dụng giảm cholesterol huyết, Câu kỉ tử có tác
dụng bớt các lipid đọng ở tế bào gan. Các loại hạt thuốc này còn là nguồn
vitamin phong phú.