Sốt cao
Biện chứng đông y: Tà nhiệt vào dương minh, đọng ở da thịt.
Công thức: Cam hàn thanh nhiệt.
Đơn thuốc: Thanh nhiệt thang.
Công thức: Sinh thạch cao 50g, Tri mẫu 10g, Cam thảo 10g, Ngạnh mễ 100g
(bỏ bao mà sắc), Hoàng liên 5g, Hoàng cầm 10g, Sơn chi 10g, Hoàng bá 10g, Sinh
khương 3 lát để dẫn thuốc.
Sẵn uống mỗi ngày 1 thang.
Hiệu quả lâm sàng: Khương XX, nam, 14 tuổi, học sinh, sơ chẩn ngày
2/3/1978, cho biết sau khi phải cảm thì sốt cao, đã dùng các thuốc kháng sinh
để giải nhiệt chấn thống và truyền dịch để điều trị, nhưng vẫn sốt cao
trên 39,2 độ C, kéo dài 8 ngày không lui, cả nhà hoang mang lo sợ.
Các triệu chứng hiện nay là: thân nhiệt 39,2 độ C, mặt đỏ, miêng khô
khát, bồn chồn không yên, mồ hôi hầm hập. Lưỡi đỏ sẫm, rêu vàng khô mà
dày, sốt cao kéo dài không lui với 4 chứng là người nóng, miệng khát, ra mồ
hôi, mạch hoạt sác mà dại, có thể chẩn đoán là chứng nhiệt ở dương minh
"Nội kinh" viết: nhiệt ắt bình phu hoãn, lỗ chân lông mở, mồ hôi ra
nhiều, tà nhiệt vào dương minh đọng ở da thịt không khử được, làm cho
người nóng cao không lui. Thân nhiệt không lui ắt bì phu tri hoãn, hoãn ắt lỗ
chân lông mở và ra mồ hôi do đó mồ hôi hầm hập. Mồ hôi ra và nhiệt thịnh
ắt hại đến tân dịch làm cho miệng khát mà rêu lưỡi vàng khô. Nóng dữ ắt
huyết dịch sôi sục, tuần hoàn tǎng nhanh, các lạc mạnh nhỏ bé sung huyết,
biểu hiện ra các chứng mặt đỏ, mắt đỏ, lưỡi đỏ, sẫm, mạch hoạt sác mà
dại v.v... có thể sơ bộ chẩn đoán là chứng nhiệt ở dương minh, dùng phép
cam hàn thanh nhiệt phối hợp thêm các thuốc khổ hàn thích hợp dùng bài Bạch
hổ thang và Hoàng liên giải độc thang phối hợp (tức là bài Thanh nhiệt thang
nói trên). Ngày 4 tháng 3 người nhà bệnh nhân hết sức mừng rỡ đến báo cho
biết: hiệu quả của thuốc này đặc biệt tốt, hôm ấy uống hết 1 thang thuốc
thì chứng người nóng đã lui một nửa, uống hết một nước sắc thứ hai thì
thân nhiệt hạ xuống tới 36,4 độ C, bệnh khỏi.