Rối loạn chức nǎng thần kinh thực vật (ngáp nhiều)
Biện chứng đông y: Can uất khí trệ, uất mà thành nhiệt, đờm thấp
nội sinh, nội nhiễu tâm thần.
Cách trị: Thư can giải uất, hòa vị hóa đàm, thanh dưỡng tâm thần.
Đơn thuốc: Ôn đảm thang và Sài hồ thư can tán gia giảm phương.
Công thức: Sài hồ 10g, Bạch thược 10g, Hương phụ 10g, Xuyên khung
10g, Chỉ thực 9g, Trần bì 10g, Bán hạ 10g, Vân linh 10g, Trúc nhự 12g, Giới
bạch 10g, Qua lâu 15g, Xương bồ 15g, Viễn chí 10g. Sắc uống, mỗi ngày 1 thang.
Hiệu quả lâm sàng: Quách XX, nam, 52 tuổi, cán bộ. Tới khám ngày
12-9-1976. Nửa tháng trước bệnh nhân có cảm giác bức bối tức ngực, tim đập
hồi hộp, mất ngủ, nôn ra một ít thức ǎn, miệng hơi đắng, đôi lúc ngáp
liên tục nửa giờ hoặc hàng giờ, số lần ngáp ít cũng vài chục, nhiều tới
hơn một trǎm cái, không thể tự kìm lại được. Khi ngáp, nước mắt nước
mũi chảy ra, sau một trận ngáp thì hụt hơi không buồn nói nǎng, cả người
rã rời như nhão ra, đau mỏi các cơ vùng mặt, cổ. Bệnh nhân vô cùng đau
khổ, đã đi khám và điều trị theo tâm thận bất giao mà không có kết quả.
Khám thấy mạch huyền hoạt, rêu mỏng vàng bẩn. Sắc mặt xạm. Tổng hợp mạch
và chứng thấy bệnh thuộc về can uất khí trệ, uất mà hóa nhiệt, đờm thấp
nội sinh, nhiễu loạn tâm thần. Cần trị bằng cách thư can giải uất, hòa vị
hóa đàm, thanh dưỡng tâm thần. Đầu tiên cho dùng "Ôn đảm thang và Sài
hồ thư can tán gia giảm phương". Uống được 6 thang, bệnh nhân đã thấy
đỡ ngáp rõ rệt, ít nôn ợ, ngực bớt tức, nhưng ngủ vẫn kém. Lại cho dùng
bài thuốc trên, thêm Đan sâm 24g, Toan táo nhân 15g, Chi tử 10g, Dạ giao đằng
30g, uống thêm 6 thang nữa, đã hết ngáp, ǎn ngủ đều tốt hơn nhiều. Lại cho
dùng bài thuốc này, thêm Câu kỷ, Nguyên nhục nuôi can thận, dưỡng tâm thần
để củng cố kết quả lâu dài, cho uống thêm 6 thang nữa, bệnh khỏi hoàn toàn,
theo dõi hơn 3 nǎm không thấy tái phát.